بخشنامه ۵۰۹۰ — دستورالعمل تمدید مدت پیمان بابت تأخیر در پرداخت

بخشنامه ۵۰۹۰ مبنای محاسبه «تأخیرات مالی» در پیمان‌های عمرانی است: اگر کارفرما صورت‌وضعیت یا پیش‌پرداخت را دیرتر از موعد بپردازد، پیمانکار به تناسب مبلغ و مدت آن تأخیر، تمدید مدت پیمان می‌گیرد.

نویسنده: علیرضا تقویبه‌روزرسانی:
شماره
۵۰۹۰
تاریخ
۱۳۶۰/۰۹/۰۲
مرجع
سازمان برنامه و بودجه
موضوع
تمدید مدت پیمان بابت تأخیر پرداخت
متمم
بخشنامه ۱۳۰۰ (۱۳۶۱)
ارتباط با شرایط عمومی پیمان
ماده ۳۰ (تمدید مدت پیمان)

این بخشنامه چه می‌گوید؟

جریان نقدی، موتور پیشرفت کار است. وقتی پولی که طبق پیمان باید در موعد مشخصی به پیمانکار برسد دیر پرداخت می‌شود، بخشی از توان اجرایی پیمانکار از دست می‌رود. بخشنامه ۵۰۹۰ این اثر را به یک عدد قابل محاسبه تبدیل می‌کند: تعداد روز تمدید مجاز که به مدت پیمان اضافه می‌شود و تأخیر پیمانکار را تا همان اندازه «مجاز» می‌کند.

مدت تمدید = مدت تأخیر × ( مبلغ صورت‌وضعیت × ضریب ÷ مبلغ پیمان ) × ( مدت پیمان ÷ دوره صورت‌وضعیت )

رابطه پایه تمدید برای هر صورت‌وضعیت

ضریب ۰٫۶۹۷ و حالت چندپرداختی

ضریب بر اساس نحوه تسویه صورت‌وضعیت
نحوه تسویهضریبمبلغ مبنا
تسویه با یک پرداخت (یا پرداخت‌نشده)۰٫۶۹۷مبلغ ناخالص کارکرد (بند ۲-۱)
تسویه در چند پرداخت۱خالص دریافتی هر جزء (بند ۴)

در حالت چندپرداختی، هر پرداخت جزئی با تاریخ خودش محاسبه می‌شود و جمع تمدیدهای اجزا، تمدید آن صورت‌وضعیت را می‌سازد. مانده‌ای که تا تاریخ محاسبه پرداخت نشده، تا همان تاریخ تأخیر دارد.

تأخیر در پیش‌پرداخت

بخشنامه برای پیش‌پرداخت رابطه جداگانه دارد. قسط اول (سهم ۴۰ درصد) با رابطه τ = ۰٫۹ × θ محاسبه می‌شود و نسبتی از مبلغ یا مدت پیمان در آن نیست. اقساط دوم و سوم (هرکدام ۳۰ درصد) با رابطه τ = θ × (T × F) ÷ (P × t) محاسبه می‌شوند که در آن F مبلغ کارکرد آخرین صورت‌وضعیت پیش از تسلیم ضمانت‌نامه و t فاصله آن تا دریافت اولین پیش‌پرداخت است. موعد مجاز هر قسط، ده روز پس از دیرترینِ تاریخ درخواست و تاریخ تسلیم ضمانت‌نامه است.

سقف تبصره ذیل ماده ۳

جمع تمدید مالی نمی‌تواند از فاصله «اولین موعد پرداخت طبق پیمان» تا «تاریخ واقعی آخرین پرداخت» در مقطع محاسبه بیشتر شود. این سقف فقط روی جمع تمدید مالی اعمال می‌شود؛ تأخیرات غیرمالی مؤثر (مانند تأخیر تحویل زمین یا تغییر مقادیر) همچنان به عدد پس از سقف اضافه می‌شوند و تاریخ پایان جدید پیمان از همین جمع به دست می‌آید.

خطای رایج: وقتی سقف می‌خورد، برخی جداول دستی تأخیرات غیرمالی را دیگر اضافه نمی‌کنند یا تاریخ تمدید را با روزهای پیش از سقف حساب می‌کنند. هر دو اشتباه است.

موعد مجاز پرداخت

مبدأ شمارش تأخیر «موعد مجاز پرداخت» است، نه تاریخ تسلیم صورت‌وضعیت. این موعد طبق ماده ۳۷ شرایط عمومی پیمان (۱۰ روز مهندسین مشاور و ۱۰ روز کارفرما) یا طبق بخشنامه ۱۳۰۰ و به تناسب طول دوره صورت‌وضعیت تعیین می‌شود.

تاریخ مؤثر پرداخت

نوع پرداختتاریخ مؤثر
نقدیتاریخ پرداخت
اوراق خزانهتاریخ سررسید هر برگه
قیر یا مصالحتاریخ تحویل

لایحه تأخیرات را با موعد مجاز خودکار، سقف تبصره ماده ۳، همپوشانی تأخیرات و گزارش رسمی تهیه کنید.

تهیه آنلاین لایحه تأخیرات

مطالعه بیشتر

پرسش‌های متداول

بخشنامه ۵۰۹۰ برای چیست؟

برای محاسبه مدت تمدید پیمان بابت تأخیر کارفرما در پرداخت صورت‌وضعیت‌ها، تعدیل، مابه‌التفاوت قیر و پیش‌پرداخت.

ضریب ۰٫۶۹۷ کجا اعمال می‌شود؟

وقتی صورت‌وضعیت یک‌جا تسویه شود یا هنوز پرداخت نشده باشد، روی مبلغ ناخالص کارکرد اعمال می‌شود. در تسویه چندپرداختی خالص هر جزء با ضریب ۱ منظور می‌شود.

سقف تمدید مالی چقدر است؟

طبق تبصره ذیل ماده ۳، جمع تمدید مالی از فاصله اولین موعد پرداخت طبق پیمان تا تاریخ واقعی آخرین پرداخت بیشتر نمی‌شود؛ تأخیرات غیرمالی جداگانه اضافه می‌شوند.

تمدید مالی تأخیر را مجاز می‌کند؟

بله؛ روزهای تمدید حاصل از این بخشنامه به مدت پیمان اضافه می‌شود و تأخیر پیمانکار تا همان اندازه تأخیر مجاز محسوب می‌شود.